ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ‘ರಾಮ’ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಇದ್ದ ಅರ್ಥ, ಇಂದು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿಗಿಂತ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಗಾಂಧಿಯವರ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮ ಎಂದರೆ ಯುದ್ಧವೀರ ರಾಜನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಧರ್ಮದ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಲಿ ಅಲ್ಲ. ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮ ಎಂದರೆ ಸತ್ಯ, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಪ್ರತಿರೂಪ.
ಗಾಂಧೀಜಿ ತಮ್ಮ ಬರಹಗಳು ಹಾಗೂ ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮನನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಅವರು ರಾಮನನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನೊಳಗಿನ ಒಳ್ಳೆಯತನದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕಂಡರು.
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಪ್ರಕಾರ ರಾಮನು ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಶುದ್ಧತೆಯ ಪ್ರತೀಕ. ಅವರು “ರಾಮ” ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಒಬ್ಬ ಹಿಂದೂ ದೇವರ ಹೆಸರಷ್ಟೇ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಾನವನೊಳಗಿನ ಸತ್ಯದ ಧ್ವನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಮಾತಿನಲ್ಲೇ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, “ರಾಮ ಎಂದರೆ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಸ್ಥೈರ್ಯ”
ಗಾಂಧೀಜಿ ರಾಮನನ್ನು ಯಾವ ಧರ್ಮಕ್ಕೂ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯಂತೆ, ರಾಮ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಲ್ಲಾ, ಈಶ್ವರ ಅಥವಾ ದೇವರು ಎಂದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರು ರಾಮನ ಹೆಸರನ್ನು ಧರ್ಮಗಳ ನಡುವೆ ಭೇದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಬಳಸದೆ, ಎಲ್ಲರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ವಿಶ್ವಮಾನವ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿ ಬಳಸಿದರು.
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ರಾಮರಾಜ್ಯ ಎಂದರೆ ಹಿಂದೂಗಳ ಆಡಳಿತ ಎಂದು ಎಂದಿಗೂ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮರಾಜ್ಯ ಎಂದರೆ:
* ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ನ್ಯಾಯ
* ಸಮತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆ
* ದುರ್ಬಲರ ರಕ್ಷಣೆ
* ಭೇದಭಾವರಹಿತ ಆಡಳಿತ
* ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಈ ಕುರಿತು ಗಾಂಧೀಜಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಯೇ ಹೇಳಿದ್ದರು, “ರಾಮರಾಜ್ಯ ಹಿಂದೂ ರಾಜ್ಯವಲ್ಲ; ಅದು ನ್ಯಾಯದ ರಾಜ್ಯ.” ಎಂದು.
ಗಾಂಧೀಜಿ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ರಾಮನ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಅವರ ರಾಮನು ಭಯ ಅಥವಾ ದ್ವೇಷ ಹರಡುವವನಲ್ಲ. ಗಾಂಧೀಜಿಯ ರಾಮ ಎಂದರೆ ಆತ್ಮನಿಯಂತ್ರಣ, ಕರುಣೆ, ಕ್ಷಮೆ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ರಾಮನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆ, ಗಲಭೆ ಅಥವಾ ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಾನವಿರಲಿಲ್ಲ.
ಗಾಂಧೀಜಿಯ ನಂಬಿಕೆಯಂತೆ ರಾಮನು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಅಂತರಾತ್ಮದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ. ಕಷ್ಟಕರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಸತ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದೇ ರಾಮನ ಮಾರ್ಗ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದರು.
ಗಾಂಧೀಜಿಗೆ,
ರಾಮ ಎಂದರೆ ಅಧಿಕಾರವಲ್ಲ – ಸತ್ಯ
ರಾಮ ಎಂದರೆ ರಾಜಕೀಯವಲ್ಲ – ನೈತಿಕತೆ
ರಾಮ ಎಂದರೆ ವಿಭಜನೆ ಅಲ್ಲ – ಏಕತೆ
ರಾಮ ಎಂದರೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವಲ್ಲ – ನ್ಯಾಯ
ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಉಸಿರಿನವರೆಗೂ ರಾಮನಾಮ ಜಪಿಸುತ್ತಲೇ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆಯ ಪರವಾಗಿ ಅಚಲವಾಗಿ ನಿಂತರು.
